Resveratrol

Resveratrol is een polyfenol die wordt aangemaakt door diverse plantensoorten, zoals de blauwe druif (Vitis vinifera), in respons op bacteriën of schimmels. Recente wetenschappelijke onderzoeken suggereren verschillende potentiële positieve effecten op de gezondheid van resveratrol.

Natuurlijk voorkomen
Omdat resveratrol onder andere voorkomt in blauwe druiven is het ook terug te vinden in wijn. In de productie van witte wijn wordt de schil van druiven niet meegenomen en daarom bevat rode wijn geregeld meer resveratrol. Resveratrol komt zowel voor in de cis- als trans-resveratrol voor. De hoeveelheid van deze stof verschilt ondermeer sterk van wijn tot wijn en periode tot periode tussen niet detecteerbare niveau's en tot 14.3 mg/L (trans-resveratrol).^[1] Commercieel verkrijgbare resveratrol is vaak geïsoleerd uit Japanse duizendknoop (Polygonum cuspidatum). Resveratrol is ook aanwezig in andere producten uit druiven zoals druivensap.

Anti-veroudering & Life extension
De voornaamste effecten van resveratrol op veroudering worden toegeschreven aan activatie van het gen SIRT1/Sirtuin 1 (homoloog van Sir2 in gist). Dit gen wordt waarschijnlijk ook geactiveerd door calorie restrictie in zoogdieren.^[2] Dit maakt resveratrol een Caloric restriction mimetic. Uit onderzoek blijkt dat resveratrol de gemiddelde (met 70%) en maximale levensduur van gist (S. cerevisiae) verlengt.^[3] Ook bij andere ongewervelden, zoals fruitvliegjes (Drosophila melanogaster) en het wormpje C. elegans, is dit effect te zien.^[4] Uit een experiment met muizen blijkt dat resveratrol bij deze dieren, zelfs als zij op een zeer calorierijk dieet zijn, de levensduur en gezondheid kan verbeteren.^[5]

Antivirale werking
Resveratrol heeft een antivirale werking op verschillende virussen. De vermenigvuldiging van het herpes simplex virus (oa. veroorzaker van een koortslip) wordt tegengegaan door inhibitie van virus-DNA replicatie en virus-gen transcriptie.^[6,7] Dit zorgt ervoor dat het virus zich niet kan vermenigvuldigen. Omdat het door resveratrol geactiveerde SIRT1 gedeactiveerd wordt door HIV-1 en een rol speelt bij transactivatie van HIV genen, remt resveratrol mogelijk ook HIV replicatie.^[8,9]

Antimicrobiële werking
Naast antivirale effecten lijkt resveratrol ook een fungicide werking te hebben tegen verschillende schimmels die ook mensen kunnen infecteren, maar niet tegen onder andere Candida albicans. Daarnaast remt resveratrol ook de vermenigvuldiging van verschillende bacteriën zoals Staphylococcus aureus.^[10,11]

Andere effecten
Omdat SIRT1 verschillende targets kan activeren heeft resveratrol invloed op energie metabolisme via NAD⁺ en NADH, werkt het onstekingsremmend via NF-κB en cyclooxygenase-2 (COX-2) downregulatie. Daarnaast remt SIRT1 de activatie van T-lymfocyten (witte bloedcellen), zodat resveratrol potentieel ingezet kan worden bij immuun disfunctie. Ook laat resveratrol een anti-carcinogeen effect zien en remt het de celdeling van tumorcellen.^[12]

Bronnen
1. Stervbo U, Vang O, Bonnesen C. A review of the content of the putative chemopreventive phytoalexin resveratrol in red     wine. Food Chem. 2007;101(2):449-57. ScienceDirect
2. Guarente L, Picard F. Calorie restriction--the SIR2 connection. Cell. 2005 Feb 25;120(4):473-82.
3. Howitz KT, Bitterman KJ, Cohen HY, Lamming DW, Lavu S, Wood JG, Zipkin RE, Chung P, Kisielewski A, Zhang LL,     Scherer B, Sinclair DA. Small molecule activators of sirtuins extend Saccharomyces cerevisiae lifespan. Nature. 2003     Sep 11;425(6954):191-6.
4. Wood JG, Rogina B, Lavu S, Howitz K, Helfand SL, Tatar M, Sinclair D. Sirtuin activators mimic caloric restriction and     delay ageing in metazoans. Nature. 2004 Aug 5;430(7000):686-9.
5. Baur JA, Pearson KJ, Price NL, Jamieson HA, Lerin C, Kalra A, Prabhu VV, Allard JS, Lopez-Lluch G, Lewis K, Pistell     PJ, Poosala S, Becker KG, Boss O, Gwinn D et al. Resveratrol improves health and survival of mice on a high-calorie     diet. Nature. 2006 Nov 16;444(7117):337-42.
6. Docherty JJ, Fu MM, Stiffler BS, Limperos RJ, Pokabla CM, DeLucia AL. Resveratrol inhibition of herpes simplex virus     replication. Antiviral Res. 1999 Oct;43(3):145-55.
7. Faith SA, Sweet TJ, Bailey E, Booth T, Docherty JJ. Resveratrol suppresses nuclear factor-kappaB in herpes simplex     virus infected cells. Antiviral Res. 2006 Dec;72(3):242-51.
8. Zhang HS, Zhou Y, Wu MR, Zhou HS, Xu F. Resveratrol inhibited Tat-induced HIV-1 LTR transactivation via     NAD(+)-dependent SIRT1 activity. Life Sci. 2009 Sep 23;85(13-14):484-9.
9. Heredia A, Davis C, Redfield R. Synergistic inhibition of HIV-1 in activated and resting peripheral blood mononuclear     cells, monocyte-derived macrophages, and selected drug-resistant isolates with nucleoside analogues combined with a     natural product, resveratrol. J Acquir Immune Defic Syndr. 2000 Nov 1;25(3):246-55.
10. Weber K, Schulz B, Ruhnke M. Resveratrol and its antifungal activity against Candida species. Mycoses. 2009 Aug 23.     [Epub ahead of print]
11. Chan MM. Antimicrobial effect of resveratrol on dermatophytes and bacterial pathogens of the skin. Biochem     Pharmacol. 2002 Jan 15;63(2):99-104.
12. Chung S, Yao H, Caito S, Hwang JW, Arunachalam G, Rahman I. Regulation of SIRT1 in cellular functions: Role of     polyphenols. Arch Biochem Biophys. 2010 May 5. [Epub ahead of print]